Utrata masy ciała na GLP-1 a mięśnie: co naprawdę zmierzyły badania składu ciała

Tracisz 15% masy ciała, a część z tego będzie masą mięśniową. Było tak na długo przed powstaniem leków GLP-1 i jest tak nadal. Użyteczne pytanie nie brzmi, czy masa mięśniowa się zmienia. Brzmi ono, jaką część utraty stanowi i co starsza literatura mówi o zmniejszaniu tego udziału. Dwa programy badań i dwa przeglądy odpowiadają na te pytania po kolei. Preparaty opisane na tej stronie to Semaglutide i Tirzepatide. Poniżej jest opublikowany wynik, nic poza tym.

STEP 1 wyznaczyło skalę utraty

W badaniu STEP 1 losowo przydzielono 1961 dorosłych z nadwagą lub otyłością, bez cukrzycy, do semaglutydu raz w tygodniu albo do placebo, wraz z interwencją dotyczącą stylu życia, na 68 tygodni; wynik opublikowano w New England Journal of Medicine w 2021 roku.

Średnia zmiana masy ciała wyniosła −14,9% przy leku wobec −2,4% przy placebo, czyli −15,3 kg wobec −2,6 kg. Liczby progowe pokazują, jak szeroka była odpowiedź: 86,4% grupy semaglutydu straciło co najmniej 5% masy ciała, 69,1% co najmniej 10%, a 50,5% co najmniej 15%. W grupie placebo było to 31,5%, 12,0% i 4,9%.

Utrata takiej skali wymusza pytanie o skład. Samo STEP 1 nie odpowiedziało na nie pomiarami. Zrobił to później program z tirzepatydem.

SURMOUNT-1 zmierzyło proporcje: około trzy części tłuszczu, jedna masa chuda

Look i jego współpracownicy przeprowadzili w ramach SURMOUNT-1 podbadanie z wykorzystaniem absorpcjometrii promieniowania X o podwójnej energii. Spośród 2539 uczestników badania 160 osób miało DXA na początku i w 72. tygodniu: 124 osoby przy łączonych dawkach tirzepatydu i 36 przy placebo. Grupa była w 73% kobietami, ze średnią masą ciała 102,5 kg i średnim wskaźnikiem masy ciała 38,0.

Od wartości początkowej do 72. tygodnia grupa tirzepatydu straciła 21,3% masy ciała, 33,9% masy tłuszczowej i 10,9% masy mięśniowej. Placebo straciło 5,3%, 8,2% i 2,6%. Z utraconej masy ciała około 75% stanowiła masa tłuszczowa, a 25% masa chuda przy tirzepatydzie, i ten sam podział obowiązywał przy placebo. Podziały na podgrupy — płeć, wiek i wielkość utraty masy ciała — pozostawiły proporcje w przybliżeniu bez zmian.

Ta symetria jest właśnie wynikiem. Grupa leku straciła bezwzględnie znacznie więcej tkanki, także mięśniowej, ale stosunek tłuszczu do masy chudej w utracie wyglądał jak przy zwykłej utracie masy ciała wskutek diety, a nie jak selektywne spalanie mięśni. Pełny zapis SURMOUNT, w którym to podbadanie się wpisuje, znajdziesz w tekście co wykazał program SURMOUNT.

Białko powyżej zalecanej normy zachowało ułamki kilo masy mięśniowej

Hudson i jego współpracownicy zebrali w 2020 roku badania nad białkiem: 18 randomizowanych, kontrolowanych badań równoległych i 22 porównania zmian masy mięśniowej u zdrowych dorosłych, w których spożycie białka powyżej zalecanej dziennej normy 0,8 g na kg masy ciała dziennie porównywano ze spożyciem na poziomie tej normy.

We wszystkich porównaniach wyższe spożycie poprawiło zmianę masy mięśniowej o ważoną różnicę średnich wynoszącą 0,32 kg. W podgrupie z ograniczeniem energetycznym, 14 porównań, różnica wyniosła 0,36 kg na korzyść zachowanej masy mięśniowej. W podgrupie z treningiem oporowym, 3 porównania, wyniosła 0,77 kg na korzyść masy mięśniowej przybytej. Bez ograniczenia i bez treningu, 7 porównań, nie wykazało żadnej różnicy.

Ułamki kilo to małe liczby. To zarazem jedyne liczby tego rodzaju: najlepsze dostępne oszacowanie tego, ile daje dodatkowe białko podczas diety, uśrednione po badaniach, które je sprawdzały.

Trening zmniejszył udział utraty pochodzący z masy mięśniowej

Weinheimer i jego współpracownicy przejrzeli 52 badania dotyczące ograniczenia energetycznego, wysiłku fizycznego lub obu naraz, u dorosłych z nadwagą lub otyłością w wieku 50 lat i starszych. Warto zachować format tego opracowania: odsetek grup badawczych, w których co najmniej 15% utraconej masy ciała stanowiła masa beztłuszczowa.

Osiemdziesiąt jeden procent grup z samym ograniczeniem kalorycznym przekroczyło tę granicę. Trzydzieści dziewięć procent grup łączących ograniczenie z wysiłkiem fizycznym też ją przekroczyło. Wysiłek w tych badaniach polegał głównie na treningu aerobowym, a nie na ciężkiej pracy siłowej, a zmiany masy ciała i masy mięśniowej w grupach samych wysiłkowych były niewielkie. Autorzy odczytują tę różnicę jako dowód, że wysiłek pomaga zachować masę beztłuszczową podczas umiarkowanej utraty masy ciała wywołanej dietą w tym przedziale wieku.

Czego dane nie pokazują

Żadnego pojedynczego badania, które połączyłoby lek GLP-1 z ustaloną podażą białka albo z ustalonym programem treningowym. Wszystkie powyższe liczby dotyczące białka i treningu pochodzą z literatury o diecie i wysiłku, i nic z tego nie mierzono u osób przyjmujących semaglutyd ani tirzepatyd. Masa mięśniowa z DXA to przedział pomiaru, nie siła, nie sprawność i nie biopsja mięśnia. A 25% udział masy mięśniowej w podbadaniu DXA odpowiadało placebo, co działa w dwie strony: brak dowodu na mięśniobudujący charakter leku, ale i brak dowodu, że lek chroni mięśnie. Nic o ilościach, jadłospisach ani programach nie ma w tych artykułach.

Co dostarczamy

Semaglutide i Tirzepatide, tak jak dostarcza producent, z śledzeniem przesyłki, z wnętrza UE. Dokumentację partii każdego produktu, który ją posiada, wyjaśnia przewodnik COA podlinkowany ze strony produktu.

Wyłącznie do celów badawczych. Nie do stosowania u ludzi ani u zwierząt, a nic na tej stronie nie jest poradą lekarską.