Melanotan 2: trzy małe badania, brak rejestracji

„Melanotan 2” to jedno z najczęściej wyszukiwanych haseł w tym obszarze katalogu, a niemal wszystko, co zajmuje wysokie pozycje w wynikach, to strony sprzedażowe. Faktyczne piśmiennictwo dotyczące ludzi mieści się w jednym akapicie: trzy małe badania, łącznie 23 mężczyzn, wszystkie przeprowadzone w latach 90. przez jedną grupę z University of Arizona. Ten artykuł jest właśnie tym akapitem, rozszerzonym tylko tak daleko, jak pozwalają źródła.

Czym jest ta cząsteczka

Melanotan 2 (MT-II) to cykliczny heptapeptydowy analog hormonu stymulującego melanocyty α (α-MSH), opracowany w Arizonie przez grupę Hadleya, Hruby’ego, Dorra i Levine’a i opisany jako superpotentny w odniesieniu do receptorów melanokortynowych in vitro. Rodzina receptorów jest ta sama, na którą działa bremelanotide — dlatego oba związki są stale omawiane razem i dlatego to omówienie wymaga precyzji. Wspólne receptory nie oznaczały wspólnych losów.

Trzy badania

Pilotażowe badanie fazy I (Dorr i wsp., Life Sci 1996). Trzech zdrowych ochotników płci męskiej, badanie jednoślepe, naprzemienne podawanie soli fizjologicznej lub MT-II w dni na przemian, wstrzyknięcia podskórne codziennie od poniedziałku do piątku przez dwa kolejne tygodnie, zaczynając od 0.01 mg/kg i zwiększając do 0.025–0.03 mg/kg. U dwóch uczestników stwierdzono zwiększoną pigmentację twarzy, górnej części ciała i pośladków tydzień po zakończeniu podawania, mierzoną ilościową reflektometrią — aktywność opalająca po zaledwie pięciu małych dawkach podanych co drugi dzień. To samo badanie odnotowało profil działań niepożądanych, który towarzyszy temu związkowi do dziś: łagodne nudności przy większości poziomów dawek, senność i zmęczenie II stopnia przy 0.03 mg/kg u jednego z dwóch uczestników oraz zespół objawów obejmujący przeciąganie się i ziewanie, skorelowany z początkiem spontanicznych erekcji trwających 1–5 godzin po podaniu.

Psychogenne zaburzenia erekcji (Wessells i wsp., J Urol 1998). Dziesięciu mężczyzn z zaburzeniami erekcji bez znanej przyczyny organicznej, badanie podwójnie ślepe, kontrolowane placebo, w układzie naprzemiennym (crossover), z monitorowaniem w czasie rzeczywistym za pomocą RigiScan przez sześć godzin. Klinicznie widoczne erekcje wystąpiły u 8 z 10 mężczyzn przyjmujących MT-II; średni czas trwania sztywności szczytowej powyżej 80% wyniósł 38.0 minuty po leku wobec 3.0 po placebo (p=0.0045), przy 0.025 mg/kg. Nudności, przeciąganie się i ziewanie oraz zmniejszony apetyt występowały częściej po leku; żadne z nich nie wymagało leczenia.

Organiczne zaburzenia erekcji (Wessells i wsp., Urology 2000). Dziesięciu mężczyzn z organicznymi czynnikami ryzyka, ten sam układ crossover, 0.025 mg/kg dwukrotnie we wstrzyknięciu podskórnym. Erekcje zgłaszane subiektywnie po 12 z 19 wstrzyknięć MT-II wobec 1 z 21 po placebo; średni czas trwania sztywności szczytowej powyżej 80% wyniósł 45.3 minuty wobec 1.9 (P=0.047); wyniki dotyczące pożądania seksualnego były istotnie wyższe po leku. Ponownie nudności oraz przeciąganie się i ziewanie; 4 z 19 wstrzyknięć wiązało się z silnymi nudnościami.

To cały zbiór danych dotyczących ludzi. Przegląd kamieni milowych autorstwa samych Hadleya i Dorra z 2006 roku (Peptides 27:921–930) umieszcza te badania w historii rozwoju związku — a żaden program fazy 2 ani fazy 3 dotyczący opalania nigdy nie nastąpił.

Krewny, który uzyskał rejestrację

Bremelanotide, opracowany na bazie tej samej chemii melanokortyn, poszedł tam, gdzie Melanotan 2 nigdy nie dotarł: przez dwa randomizowane badania fazy 3 do rejestracji FDA w 2019 roku — dla jednego wskazania, hipoaktywnego zaburzenia pożądania seksualnego u kobiet przed menopauzą, sprzedawanego jako Vyleesi. Rejestracja jest wąska, wielkość efektu umiarkowana, a punkty końcowe budzą spory w piśmiennictwie. Pełne dowody, wraz z opublikowaną krytyką, znajdują się w artykule o bremelanotide.

Drugim kontrastem jest afamelanotide (Scenesse): liniowy analog α-MSH — z linii melanotanu I, nie melanotanu II — zarejestrowany w protoporfirii erytropoetycznej, z długoterminową obserwacyjną kohortą 115 pacjentów obserwowanych do 8 lat (Biolcati i wsp., Br J Dermatol 2015). Istnieją dwie rejestracje związków melanokortynowych, każda dla jednej określonej choroby, każda z własną dokumentacją. Żadna z tych dokumentacji nie należy do Melanotanu 2 i żadna się na niego nie przenosi.

Czego dane nie pokazują

Prawie wszystkiego, co twierdzą wyniki wyszukiwania. Nigdy nie przeprowadzono badania zależności dawka–odpowiedź dla opalania — pigmentacja była wtórną obserwacją u trzech mężczyzn. Żadne badanie nie obejmowało kobiet. Nie istnieją dane dotyczące bezpieczeństwa długoterminowego; najdłuższa ekspozycja u ludzi w piśmiennictwie trwała dwa tygodnie. Nieuregulowane fiolki i aerozole do nosa sprzedawane pod tą nazwą nigdy nie były materiałem badawczym, nigdy nie porównywano ich z tym materiałem, a piśmiennictwo nie mówi nic o ich zawartości. Nie przeprowadzono też bezpośredniego porównania Melanotanu 2 z bremelanotide, afamelanotide ani z samym światłem słonecznym. Każdy, kto je szereguje, ekstrapoluje, a nie relacjonuje.

Co dostarczamy

Melanotan 2, bremelanotide i OxPT od Nordic Peptides, wysyłane w postaci dostarczonej przez producenta, dokumentacja partii na życzenie. Wyłącznie do celów badawczych. Nic tutaj nie jest zaleceniem stosowania któregokolwiek z nich u ludzi; produkty zarejestrowane istnieją dla swoich oznakowanych wskazań, a ta droga należy do lekarza, nie do nas.