Tirzepatide: co naprawdę pokazały badania SURMOUNT-1 i SURMOUNT-2

Tirzepatide jest podwójnym agonistą receptorów GIP/GLP-1 — pierwszym związkiem stosowanym w kontroli masy ciała, który pobudza oba receptory inkretynowe jednocześnie. Wcześniejszym punktem odniesienia była semaglutide, agonista wyłącznie GLP-1. Program SURMOUNT zaprojektowano, by odpowiedzieć na pytanie, o ile drugi receptor przesuwa wynik.

Dwa z jego badań dają najczytelniejszą odpowiedź: SURMOUNT-1 i SURMOUNT-2. Oba trwały 72 tygodnie, oba były randomizowane, podwójnie zaślepione i kontrolowane placebo, a ich wyniki opublikowano w pełnych artykułach. Poniżej przedstawiamy to, co wydrukowano w tych dwóch publikacjach — dawka po dawce.

(Istnieje jeszcze trzecie badanie, o które często pytają: SURMOUNT-5, w którym tirzepatide i semaglutide porównano bezpośrednio, w jednym protokole. Ma ono własny artykuł i nie jest tu omawiane.)

SURMOUNT-1: otyłość bez cukrzycy

Większe z dwóch badań. Badacze przydzielili 2,539 dorosłych z BMI równym 30 lub wyższym — albo 27 lub wyższym i co najmniej jednym powikłaniem związanym z masą ciała — do cotygodniowego podskórnego podawania tirzepatide w dawce 5, 10 lub 15 mg albo placebo, przez 72 tygodnie, w tym 20-tygodniowy okres zwiększania dawki. Cukrzyca była kryterium wykluczenia: jest to populacja bez cukrzycy.

Wartości wyjściowe pokazują, kto brał udział: średnia masa ciała 104.8 kg, średnie BMI 38.0, a 94.5% uczestników miało BMI równe 30 lub wyższe.

W 72. tygodniu średnia procentowa zmiana masy ciała wyniosła −15.0% przy 5 mg, −19.5% przy 10 mg i −20.9% przy 15 mg, wobec −3.1% przy placebo — każde porównanie z placebo na poziomie P<0.001. Wynik współpierwszorzędowego punktu końcowego dotyczącego progu: redukcja o 5% lub więcej u 85%, 89% i 91% uczestników przyjmujących odpowiednio trzy dawki tirzepatide, wobec 35% przy placebo. W przypadku głębszej redukcji połowa grupy 10 mg (50%) i 57% grupy 15 mg straciło 20% masy ciała lub więcej, wobec 3% przy placebo.

Tolerancja, zgodnie z publikacją: najczęstsze zdarzenia niepożądane dotyczyły przewodu pokarmowego, w większości miały nasilenie łagodne do umiarkowanego i koncentrowały się w fazie zwiększania dawki. Zdarzenia niepożądane doprowadziły do przerwania leczenia u 4.3%, 7.1% i 6.2% uczestników przyjmujących odpowiednio 5, 10 i 15 mg, wobec 2.6% przy placebo.

SURMOUNT-2: otyłość i cukrzyca typu 2

Badanie towarzyszące zadało to samo pytanie w populacji wykluczonej z SURMOUNT-1. Między marcem 2021 a kwietniem 2023 roku 938 dorosłych z BMI równym 27 lub wyższym i hemoglobiną glikowaną 7–10% zrandomizowano do tirzepatide 10 mg (312 osób), 15 mg (311) lub placebo (315) na 72 tygodnie. Średni wiek wynosił 54.2 roku, średnia wyjściowa masa ciała 100.7 kg, średnie BMI 36.1, średni poziom HbA1c 8.02%.

Średnia zmiana masy ciała według metody najmniejszych kwadratów w 72. tygodniu wyniosła −12.8% przy 10 mg i −14.7% przy 15 mg, wobec −3.2% przy placebo — szacowane różnice leczenia względem placebo wyniosły −9.6 i −11.6 punktu procentowego, wszystkie na poziomie P<0.0001. Od 79% do 83% uczestników leczonych tirzepatide osiągnęło próg redukcji o 5% lub więcej, wobec 32% przy placebo.

Zestawienie z SURMOUNT-1 pokazuje wyraźną prawidłowość: ten sam związek, ten sam czas trwania, niższe wartości w populacji z cukrzycą (−14.7% przy najwyższej dawce tutaj wobec −20.9% tam). Ta różnica jest zgodna z tym, co obserwuje się w badaniach nad kontrolą masy ciała — osoby z cukrzycą typu 2 tracą średnio mniej masy ciała niż osoby bez cukrzycy — ale jest to obserwacja międzybadaniowa, a nie randomizowane porównanie obu populacji.

Bezpieczeństwo, zgodnie z publikacją: zdarzenia żołądkowo-jelitowe ponownie otwierały listę — nudności, biegunka, wymioty — w większości łagodne do umiarkowanych, a z ich powodu leczenie przerwało mniej niż 5% uczestników. Ciężkie zdarzenia niepożądane zgłosiło łącznie 68 uczestników (7%), a w grupie 10 mg wystąpiły dwa zgony, które badacze ocenili jako niezwiązane z badanym leczeniem.

Czego dane nie pokazują

• Żadne z badań nie porównuje tirzepatide z innym lekiem czynnym. Każdy podany powyżej odsetek odnosi się do placebo. Jedynym randomizowanym porównaniem z semaglutide jest SURMOUNT-5, omówione w artykule o bezpośrednim porównaniu — zestawianie wyniku z SURMOUNT z wynikiem z badania STEP, pochodzącym z innego badania, nie jest porównaniem.
• W SURMOUNT-2 testowano wyłącznie dawki 10 i 15 mg; nie ma wyniku dla 5 mg w populacji z cukrzycą.
• SURMOUNT-1 wykluczało cukrzycę, a SURMOUNT-2 jej wymagało, więc różnica −20.9% wobec −14.7% między najwyższymi dawkami ma charakter opisowy i nie dowodzi, że cukrzyca osłabia efekt o konkretną wartość.
• Oba badania trwały 72 tygodnie. Nie mówią nic o trzecim roku, o odzyskiwaniu masy ciała po zakończeniu leczenia ani o wynikach wykraczających poza masę ciała i z góry określone wskaźniki kardiometaboliczne.
• Oba badania sfinansował producent (Eli Lilly), a statystycy firmy i autorzy z jej strony figurują w publikacjach — zostało to ujawnione w obu artykułach i jest standardem w badaniach rejestracyjnych, ale stanowi część zapisu.

Co oferujemy

Wstrzykiwacze z tirzepatide (5 mg i 10 mg) od Nordic Peptides, wysyłane w postaci dostarczonej przez producenta, dokumentacja serii na życzenie. Wyłącznie do celów badawczych — nie do stosowania u ludzi ani zwierząt, bez wyjątków.