PT-141 (bremelanotide): badania kliniczne i krytyka

Większość związków w tym katalogu opiera się na badaniach na zwierzętach i optymistycznej ekstrapolacji. PT-141 do nich nie należy. Przeszedł dwa randomizowane badania fazy 3, stał się zatwierdzonym lekiem, a punkty końcowe tych badań zostały następnie szczegółowo rozebrane w recenzowanej krytyce. Wszystkie te trzy fakty powinny znaleźć się na jednej stronie.

Czym jest ta cząsteczka

PT-141 to syntetyczny analog hormonu stymulującego melanocyty α (α-melanocyte-stimulating hormone) i agonista receptorów melanokortynowych, w tym MC3R i MC4R, które występują przede wszystkim w ośrodkowym układzie nerwowym. To kluczowa kwestia mechanistyczna: nie działa on na naczynia krwionośne tak jak inhibitor PDE5. Molinoff i wsp. opisali, że podanie ogólnoustrojowe u szczurów aktywowało neurony podwzgórza, w tym samym obszarze, do którego docierał znacznik wirusowy wstrzyknięty do prącia.

Pod nazwą bremelanotide jest sprzedawany jako Vyleesi.

Co mówi zatwierdzona ulotka

Wskazanie w ulotce jest wąskie, a ta wąskość sama jest informacją. Vyleesi jest wskazany u kobiet przed menopauzą z nabytym, uogólnionym zaburzeniem hipoaktywnego pożądania seksualnego (HSDD). Jest to autostrzykawka podskórna 1,75 mg, stosowana co najmniej 45 minut przed planowaną aktywnością, nie częściej niż raz na 24 godziny i nie więcej niż osiem dawek miesięcznie.

Jest przeciwwskazany w niekontrolowanym nadciśnieniu tętniczym lub rozpoznanej chorobie układu sercowo-naczyniowego. Ulotka odnotowuje przemijające zwiększenie ciśnienia krwi o najwyżej 6 mmHg dla skurczowego i 3 mmHg dla rozkurczowego, ze spadkiem częstości akcji serca do 5 uderzeń na minutę, zwykle ustępujące w ciągu 12 godzin, oraz ogniskowe przebarwienia skóry u 1% pacjentek otrzymujących do ośmiu dawek miesięcznie — przy czym ustąpienia nie potwierdzono we wszystkich przypadkach.

Wyraźnie stwierdza też, że nie jest wskazany u kobiet po menopauzie ani u mężczyzn.

Wyniki badań

RECONNECT to dwa identycznie zaprojektowane badania fazy 3, randomizowane, podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo. Zrandomizowano 1267 kobiet; 1247 znalazło się w populacji do oceny bezpieczeństwa, a 1202 w zmodyfikowanej populacji zgodnej z zamiarem leczenia. Leczenie trwało 24 tygodnie. Średni wiek wynosił 39 lat; 85,6% uczestniczek stanowiły osoby rasy białej, a 96,6% włączono w ośrodkach w USA.

W porównaniu z placebo zmiana względem wartości wyjściowej w domenie pożądania skali Female Sexual Function Index wyniosła 0,30 w badaniu 301 i 0,42 w badaniu 302 (łącznie 0,35, wszystkie P<.001). W pozycji dotyczącej dystresu zmiana wyniosła −0,37 i −0,29 (P=.005), łącznie −0,33.

Działania niepożądane, według ulotki: nudności 40,0% wobec 1,3% w grupie placebo, uderzenia gorąca 20,3% wobec 0,3%, reakcje w miejscu wstrzyknięcia 13,2% wobec 8,4%, ból głowy 11,3% wobec 1,9%, wymioty 4,8% wobec 0,2%.

Opublikowana krytyka

Spielmans i Ellefson przeanalizowali właściwości pomiarowe tych punktów końcowych i uznali, że narzędzia te mają w najlepszym razie wątpliwe dowody trafności u kobiet z HSDD. Zwrócili też uwagę, że wyniki 8 z 11 punktów końcowych skuteczności zarejestrowanych na clinicaltrials.gov nie zostały opublikowane; przeanalizowali je i stwierdzili wielkości efektu od zerowych do małych.

Nie unieważnia to rejestracji. Oznacza jednak, że rzetelne podsumowanie brzmi: istotne statystycznie, klinicznie skromne i mierzone na skalach, których trafność jest kwestionowana. Kto przytacza „udowodnione klinicznie” bez tego drugiego członu, przytacza połowę dokumentacji.

Dane dotyczące mężczyzn są starsze i skromniejsze

Badania u mężczyzn były donosowe i wczesnej fazy. Diamond i wsp. opisali istotną statystycznie odpowiedź erekcyjną w porównaniu z placebo powyżej 7 mg, z pierwszą erekcją po około 30 minutach; najczęstszymi zdarzeniami niepożądanymi były uderzenia gorąca i nudności, a maksymalnej dawki tolerowanej nie określono. W późniejszym badaniu z naprzemiennym podawaniem (crossover) u 19 mężczyzn donosowy PT-141 w połączeniu z 25 mg syldenafilu dawał większą odpowiedź niż sam syldenafil.

Są to małe, wczesne badania dotyczące innej drogi podania. Zatwierdzony produkt jest podawany podskórnie, a jego ulotka wprost wyklucza mężczyzn.

Dwie uwagi katalogowe

OxyPT łączy PT-141 z oksytocyną. Nie istnieje żadne badanie tej kombinacji — program fazy 3 prowadzono wyłącznie z bremelanotydem. Preparat dwuskładnikowy nie pozwala stwierdzić, który ze składników za co odpowiada, a tutaj kontrolowany zbiór danych istnieje tylko dla jednego z nich.

Melanotan 2 to drugi agonista receptorów melanokortynowych w ofercie. Łączy je rodzina receptorów i nic więcej: brak rejestracji gdziekolwiek, brak programu fazy 3, brak ulotki. Obu związków nie należy omawiać zamiennie dlatego, że działają na te same receptory.

Co dostarczamy

PT-141 (bremelanotide) oraz preparat OxyPT, wstrzykiwacze Nordic Peptides, wysyłane w stanie dostarczonym przez producenta, dokumentacja partii na życzenie. Drugim obszarem hormonalnej oferty, który ma oparcie w badaniach klinicznych — dotyczącym płodności, a nie funkcji seksualnych — jest literatura o HCG i enklomifenie. Wyłącznie do celów badawczych — nie do stosowania u ludzi ani zwierząt, a nic na tej stronie nie stanowi porady medycznej.